Ay’ın oluşumuna dair kabul gören teoriler, uydunun Dünya ile şaşırtıcı kimyasal benzerliği nedeniyle sorgulanıyor. Bilim dünyası, bu sırrı çözmeye çalışıyor.
Gezegen bilimciler, Ay’ın yaklaşık 4,51 milyar yıl önce Theia adlı bir gök cisminin Dünya’ya çarpması sonucu oluştuğu konusunda hemfikir olsa da, uydunun kimyasal yapısı mevcut teorilerle çelişiyor. Apollo görevleriyle toplanan Ay örnekleri, Ay’ın Dünya’ya şaşırtıcı derecede benzer bir kimyasal bileşime sahip olduğunu gösteriyor. Bu durum, Ay’ın büyük ölçüde çarpan cisimden oluşması gerektiğini öngören klasik çarpışma senaryolarını sorgulatıyor.
Ay yüzeyini kaplayan beyaz mineraller, gök cisminin geçmişte binlerce derece sıcaklıkta dev bir magma okyanusu olduğunu kanıtlıyor. Amsterdam Vrije Üniversitesi’nde yürütülen laboratuvar deneyleri, Ay’ın derinliklerindeki basınç ve sıcaklık koşullarını yeniden yarattı. Ancak bu fiziksel veriler, Ay’ın katılaşma sürecine dair teorik modellerle tam olarak örtüşmüyor.
Ay’ın oluşumuna dair temel sorun, klasik simülasyonların uydunun büyük oranda çarpan yabancı cisim Theia’dan meydana gelmesi gerektiğini öngörmesidir. Eğer Theia Güneş Sistemi’nin farklı bir bölgesinden gelmiş olsaydı, kimyasal yapısının Dünya’dan farklı olması beklenirdi. Oysa Ay’dan alınan örnekler, uydunun kimyasal olarak adeta Dünya’nın bir kopyası olduğunu ortaya koyuyor.
Bu durum, bilim insanlarını daha radikal senaryoları değerlendirmeye yönlendiriyor. Dünya’nın o dönemde henüz tam oluşmadığı ve kendisiyle aynı boyutta başka bir gövdeyle çarpışarak tamamen karıştığı gibi hipotezler üzerinde çalışılıyor.
Ay’ın kökenini anlamak, üzerinde yaşadığımız Dünya’nın jeolojik tarihini nasıl sıfırladığını ve bugünkü halini nasıl aldığını kavramakla eşdeğer kabul ediliyor. Yapılan araştırmalar, bu devasa çarpışmanın Dünya’nın jeolojik geçmişini tamamen değiştirdiğini gösteriyor.
İnsanlık onlarca yıl önce Ay yüzeyine ayak basmış olsa da, her gece gökyüzünde görülen bu doğal uydunun gezegenimizden nasıl koptuğu veya ona nasıl eklendiği sorusu, modern astronominin en büyük çözülememiş sırlarından biri olmayı sürdürüyor.
Yorum Yap