Türkiye e-ticaret pazarında faaliyet gösteren işletmeler, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liralık büyüklüğe ulaşırken, dolar bazında ise yaklaşık yüzde 29 artışla 115 milyar doları geride bıraktı. Bu devasa hacim içerisinde alıcıların aradıkları ürünün tam adını, stok kodunu ya da teknik adlandırmasını bilmediği anlar için hazırlanan yeni altyapı hizmeti kullanıma açıldı. Alıcı aradığı ihtiyacı kendi günlük cümleleriyle aktarırken, yapay zeka destekli alışveriş asistanı bu talebi satıcının kataloğundaki teyit edilmiş ürün nitelikleriyle buluşturuyor. Sağlanan bilgiler yetersiz kaldığında sistem uyumluluk konusunda varsayımda bulunmak yerine ölçü, model ya da kullanım sahası gibi netleştirici ayrıntıları yöneltiyor. Satış fiyatı, stok durumu ve kampanya şartları geçmiş sohbetlerden değil, doğrudan işletmenin kendi altyapısından anlık çekiliyor.
Sistemi hayata geçiren Fiberport, gerçekleştirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasını yalnızca soru yanıtlayan bir sohbet botu şeklinde değil, çevrim içi mağazadaki güncel verilerle çalışan işlevsel bir alışveriş köprüsü olarak konumlandırıyor. Şirket, yapay zeka programları üzerinden alışveriş sürecini sunan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyuruyor.
Küresel protokoller ve yerli ödeme dengesi
Altyapının ödeme süreci yaklaşımı, uluslararası teknoloji devlerinin attığı adımlarla paralellik taşıyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT içerisindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün hedeflenen esnekliği sunamadığını belirterek işletmelerin kendi ödeme akışlarını sürdürmesine imkan tanıdı ve önceliği ürün keşfi tarafına yöneltti. Google tarafı ise Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla hazırladığı Universal Commerce Protocol’ü (UCP) ilan ederek, Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme sürecini ilk etapta ABD’deki uygun satıcılarla devreye aldı.
İşletmeler için sohbetin içinde ödeme yapılmasını beklemek yerine ürün arama ve sepet oluşturma evrelerini akıllı modellere aktaran Fiberport, nihai ödemeyi mağazada sonuçlandıran yöntemi başlangıç aşaması olarak tavsiye ediyor. Geliştirici ekip benimsedikleri bu stratejiyi "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" sözleriyle özetliyor. Böylelikle sanal POS altyapısı, kargo opsiyonları, adres ve fatura onayları işletmenin mevcut işleyişinde kalmaya devam ediyor.
İlgili satıcı hesabı, bulunulan ülke ve finansal altyapı sağlayıcısı onayladığında siparişin bir kısmının konuşma içerisinde yapılması alternatif bir seçenek sayılıyor. Bunun sadece bir API anahtarı bağlamakla çözülmeyeceğine dikkat çekilirken; ödeme yetkilendirmesi, sipariş onayı, aksayan işlemler, iptal ve iade süreçlerinin ayrıca testten geçirilmesi gerekiyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformlar birebir aynı bağlantı ve tahsilat özelliklerini barındırmadığından, kapsam her mağaza için sistem, ülke, hesap ve ödeme kuruluşu durumuna göre netleşiyor. Firma bu platform isimlerini resmi iş ortaklığı ya da standart modül olarak değil, entegrasyon değerlendirme alanları şeklinde tanımlıyor.
Akıllı modeller üzerinden işletilebilecek temel işlemler şu başlıklarda toplanıyor:
- Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
- Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
- Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
- Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.
Yurt içi pazara özgü ticari dinamikler de sürecin ayrılmaz bir parçası konumunda. Türk lirası cinsinden fiyatlandırmalar, KDV dahil ya da hariç gösterim seçenekleri, taksit imkanları, havale indirimleri, bedelsiz kargo barajı ve fatura detayları mağazanın kurulu nizamından çekiliyor. Yapay zeka tek başına vade, indirim oranı ya da kargolama günü belirleyemiyor. iyzico, PayTR ve bankaların sanal POS yapıları mevcut sözleşme şartları ve ödeme adımlarına göre tetkik ediliyor; kredi kartı verileri kesinlikle sohbet ekranına aktarılmıyor. Siparişin tahsil edildiği, ödeme sayfasının görüntülenmesiyle değil, aracı kurumun onaylı sunucu bildirimiyle teyit ediliyor. Alıcının geri butonunu kullanması veya hatta kopukluk yaşanması halinde mükerrer çekim gerçekleşmemesi adına tekilleştirme ve mutabakat kuralları işletiliyor.
Altyapı değişimine gerek kalmadan aşamalı entegrasyon
Yeni model, satıcıların kurulu e-ticaret yazılımlarını terk etmesini mecbur kılmıyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da firmaya özel kodlanmış bir sistemde öncelikle API erişim kabiliyeti, paket yetkilendirmeleri, kota sınırları ve sepet entegrasyonu denetleniyor. Şirket, adı geçen platformların her biri için anında kurulabilecek onaylı bir modül sözü verilmediğini, bu isimlerin uygulanabilirlik incelemesinin çerçevesini gösterdiğini paylaşıyor.
Ürünlerin ayrı yerde, envanterin farklı bir yazılımda, müşteri siparişlerinin ise Excel sayfalarında tutulduğu işletmelerde öncelikli olarak ana veri kaynağının hangisi olacağı saptanıyor. Hatalı envanteri veya güncelliğini yitirmiş fiyatı daha süratli yansıtan bir sohbet aracının verimsizliği gidermeyeceği aktarılıyor. Bu sebeple mağaza yazılımı ile ERP, muhasebe, depo ve lojistik bağlantıları tek bir çerçevede inceleniyor.
Sektörde adı sıkça duyulan üç ayrı ticaret protokolü farklı amaçlara hizmet ediyor. Kullanılacak teknik yöntem hedef platformun yürürlükteki resmi protokol kurallarına göre seçiliyor ve her projede bu üç katmanı birden ayağa kaldırmak gerekmiyor:
Protokol · Geliştiren · Görevi
MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı
ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart
UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart
Güvenlik tarafında ürün listeleyen fonksiyonlar ile para transferi ya da iptal adımlarını yöneten fonksiyonların yetki sınırları birbirinden tamamen ayrılıyor. OAuth, yetki çerçeveleri, oturum yalıtımı, istek sıklığı sınırları ve denetim kayıtları ihtiyaca göre devreye alınıyor; API anahtarları tarayıcı arabirimine veya müşteri konuşmalarına yansıtılmıyor. Benzer taleplerin çift sipariş üretmesini engellemek için idempotency anahtarları, webhook imza teyitleri ve otomatik tekrar deneme algoritmaları kullanılıyor. Ürün tanıtım açıklamasına iliştirilmiş herhangi bir talimat da sistem bazında yetki olarak algılanmıyor.
Dört farklı işletme profili ve teknik uygulama adımları
Sunulan hizmet öncelikli olarak dört temel faaliyet alanına hitap ediyor:
- Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
- Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
- Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
- Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.
Veri setleri parçalı veya eksik mağazalarda çalışma ilk olarak yapay zeka köprüsüyle değil; eksik kalan özelliklerin, varyant yapılarının ve kimlik kodlarının toparlanmasıyla başlatılıyor. Altyapının referansı olan MakineUstası girişimi bu hazırlığın nasıl kurgulandığını ortaya koyuyor. Firmanın 2019 yılından bu yana sürdürdüğü hırdavat ve elektrikli aletler alanındaki projede; ürünler, makine tipleri, teknik çizimler ve bunlara uyan parça ilişkileri entegre biçimde idare ediliyor. Akıllı sistemler için katalog yapılandırması da bu doğrulanmış veri zeminine oturtuluyor.
Kurulum aşamaları şu iş akışıyla ilerletiliyor:
- Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
- Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
- Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
- Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
- Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.
Elde edilen başarı yapılan sohbetlerin adediyle hesaplanmıyor. Ürünün keşfedilmesi, sepete eklenmesi, ödemenin tetiklenmesi ve onaylanan sipariş zinciri takip ediliyor; tahsilat netleşmeden dönüşüm tamamlanmış sayılmıyor. Yapılan teknik bağlamanın ya da ürün yüklemelerinin modeller tarafından mutlaka tavsiye edileceği veya kesin satışla sonuçlanacağı taahhüt edilmiyor. Gerekli zaman ve maliyet unsurları veri tabanının düzenine, altyapının entegrasyon esnekliğine, hedeflenen platformlara ve güvenlik protokollerine göre belirleniyor; bu sebeple herkese standart bir paket sunulmayıp sisteme özel bir çerçeve çiziliyor.
Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesinde bulunan marka, 26 senelik tecrübeyle teknik servis, mali müşavirlik, restoran, bayi ve cari takip yazılımları geliştiriyor. Bunların yanı sıra özel yazılım, web ve mobil uygulamalar, API entegrasyonu, Linux sistem yönetimi, teknik SEO, üretken modeller, otonom ajanlar ve kurumsal RAG arama sistemleri kuruyor. Detaylı teknik bilgi ve kurumsal başvurular için fiberportglobal.com adresi incelenebiliyor.
Kurumsal İletişim:
Firma Unvanı: Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.
Marka: Fiberport
İnternet Adresi: fiberportglobal.com
Telefon ve WhatsApp Hattı: 0212 259 0 259
Elektronik Posta: [email protected]
