Yemek sonrası uyku hali insülin direnci belirtisi olabilir. Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, zayıf kişilerde de görülebilen bu durumun nedenlerini ve yönetimi hakkında bilgi verdi.
Yemek sonrası yaşanan uyku hali ve yorgunluk, özellikle zayıf bireylerde insülin direnci belirtisi olabilir. Bu durum, hücrelerin insülin sinyaline yeterli yanıt vermemesi sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkar. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Aysel Mammadyarzada, kilo fazlalığı olmayan kişilerde de insülin direnci görülebileceği konusunda uyardı.
İnsülin direnci, vücudun insüline karşı duyarlılığının azalmasıdır. Bu metabolik bozuklukta, insülin kandaki glukozu hücrelere taşımakta zorlanır. Sonuç olarak kan şekeri yükselirken, hücreler enerji ihtiyacını karşılamakta güçlük çeker. Dr. Mammadyarzada, bu durumun karaciğer yağlanması, ani kilo alımı ve karın bölgesinde yağlanma gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Sık tatlı isteği ve karbonhidratlı gıdalar sonrası oluşan uyku hali de önemli belirtiler arasındadır.
Genetik yatkınlık, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme ve özellikle karın çevresindeki yağlanma, insülin direncinin kilo fazlalığı olmayan kişilerde bile görülmesine neden olan başlıca faktörlerdir. Bu nedenle sadece kiloya odaklanmak yerine, metabolik risklerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
İnsülin direnci, karaciğerin aşırı yağ (VLDL kolesterol) üretmesine neden olabilir. Bu durum, hem karaciğer yağlanmasına (MASH) hem de kötü kolesterol (LDL) seviyesinin artmasına yol açar. Yükselen LDL kolesterol, damar duvarlarında plak oluşumunu hızlandırarak ateroskleroz ve yüksek tansiyon riskini artırabilir.
İnsülin direncini yönetmek için günlük kalori alımını 300-500 kcal azaltmak faydalı olabilir. Kilo kontrolü ve sağlıklı beslenme, insülin direncini düşürmede etkilidir. Haftada 25-30 kilometre yürüyüş veya eşdeğer aerobik egzersizler de bu sürece katkı sağlar. Diyabet riski taşıyan bireylere kilo verme önerilir.
Tanı koyma süreci, açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi, şeker yükleme testi (OGTT), HbA1c, kolesterol ve trigliserid seviyelerinin ölçülmesini içerir. Hastanın kilosu, bel çevresi ve klinik belirtileri de tanıya yardımcı olur.
Yorum Yap